یاماها A3000 و A2000: ارنجر اورینتال یاماها برای موسیقی ایرانی

برای کسی که موسیقی ایرانی، عربی یا ترکی را روی کیبورد اجرا می‌کند، کیبورد «اورینتال» یعنی دسترسی به صدای سازهایی مثل عود، نی و قانون، ریتم‌های منطقه‌ای و امکان تنظیم ربع‌پرده. یاماها سال‌هاست سری PSR-A را دقیقاً برای همین نیاز ساخته است. در این راهنما یاماها A3000 (PSR-A3000) و مدل قبلی آن PSR-A2000 را بر اساس صفحات رسمی یاماها بررسی می‌کنیم، تفاوت‌هایشان را در جدول می‌آوریم و نگاهی هم به PSR-A5000، مدل جدیدتر این خانواده، می‌اندازیم تا بدانید کدام‌یک با نیاز شما هماهنگ است.

کیبورد اورینتال چیست؟

کیبوردهای ارنجر معمولی برای سبک‌های جهانی مثل پاپ، جاز و لاتین طراحی می‌شوند. نسخه‌های اورینتال، علاوه بر این محتوا، صداها و ریتم‌های خاورمیانه را دارند و ابزار تنظیم گام (Scale Tune) را در دسترس‌تر می‌کنند تا نوازنده بتواند نت‌هایی مثل «کرن» و «سری» را اجرا کند. اگر تازه با این دسته آشنا می‌شوید، راهنمای کیبورد ارنجر اورینتال و راهنمای کیبورد ارنجر نقطهٔ شروع خوبی هستند.

یک نکتهٔ مهم پیش از شروع: وضعیت مدل‌ها

در وب‌سایت‌های منطقه‌ای یاماها (از جمله نسخهٔ خاورمیانه و اروپا)، PSR-A3000 و PSR-A2000 هر دو با برچسب «Discontinued» یعنی «توقف تولید» مشخص شده‌اند و PSR-A5000 مدل جدیدتر این خانواده است. توقف تولید به معنی کنار گذاشتن ساز نیست؛ بسیاری از نوازندگان همچنان با این مدل‌ها کار می‌کنند. اما دانستن این موضوع برای تصمیم‌گیری دربارهٔ پشتیبانی، محتوای جدید و دوام طولانی‌مدت مفید است.

PSR-A3000: ویژگی‌های اصلی

طبق صفحهٔ رسمی یاماها، PSR-A3000 کیبوردی ۶۱ کلاویه با نمایشگر رنگی ۷ اینچی، جوی‌استیک قابل تخصیص و سیستم صوتی بازطراحی‌شده است. مهم‌ترین ویژگی‌های آن:

• صداها: ۹۹۷ صدا، ۵۸ کیت درام/افکت و ۴۸۰ صدای XG؛ شامل ۱۷۱ صدای اورینتال و ۲۵ کیت درام اورینتال.
• Super Articulation: ۱۰۷ صدای S.Art! که طبق توضیح یاماها، ویژگی‌هایی مثل ویبراتو و ترمولوی سازهای واقعی را بازسازی می‌کنند؛ از جمله صداهای اورینتال.
• Mono Legato: به گفتهٔ یاماها، اجرای تریل را بدون جوی‌استیک ممکن می‌کند که برای صداهای سازهای زهی اورینتال بسیار کاربردی است.
• ریتم‌ها: ۴۰۰ استایل که ۱۹۴ استایل اورینتال را شامل می‌شود.
• تنظیم گام: دکمه‌های Scale Tuning و Scale Setting، ۹ نوع گام پیش‌فرض و حافظهٔ Scale Tune.
• توسعه‌پذیری: امکان افزودن صداها تا حدود ۵۱۲ مگابایت و ساخت صدا و کیت درام با نرم‌افزار Yamaha Expansion Manager از فایل‌های WAV، AIFF و SF2.
• صدا و پخش: پخش MP3 و WAV با Time Stretch، Pitch Shift و Vocal Cancel، و آمپلی‌فایر ۲×۱۵ وات با بلندگوهای ۱۳ و ۵ سانتی‌متری.

جالب است بدانید در بخش ویدیوهای صفحهٔ رسمی A3000، یک ویدیوی معرفی به زبان فارسی با اجرای مجید نبی هم قرار دارد و در نمونه‌های صوتی، کیت درام ایرانی (Iranian Kit) دیده می‌شود.

امکانات اجرای زنده در A3000

نوازندهٔ مجالس به چیزی بیش از صدا و ریتم نیاز دارد: باید بتواند در لحظه بین آهنگ‌ها جابه‌جا شود، افکت اضافه کند و با فایل‌های صوتی همراهی کند. مشخصات رسمی A3000 در این زمینه این امکانات را نشان می‌دهد:

• Registration Memory: هشت دکمهٔ رجیستریشن با Registration Sequence و Freeze برای ذخیرهٔ کامل تنظیمات هر آهنگ.
• Music Finder: تا ۱۲۰۰ رکورد برای پیدا کردن سریع تنظیمات مناسب هر آهنگ.
• One Touch Setting: چهار تنظیم آماده برای هر استایل.
• Multi Pad: ۲۲۸ بانک چهارتایی و قابلیت Audio Link برای پخش فایل‌های صوتی خودتان (افکت صوتی یا جملهٔ آوازی) از روی پدها.
• Arpeggio: دسترسی سریع به کتابخانه‌ای از عبارت‌های آرپژ.
• ضبط صوتی: ضبط WAV تا ۸۰ دقیقه برای هر آهنگ روی فلش USB.
• ضبط MIDI: ضبط ۱۶ تراکی با حالت‌های Quick، Multi و Step.
• کنترل افکت: افکت‌هایی مثل Real Distortion و Real Reverb، به‌علاوهٔ Master EQ و Master Compressor جدید.

جوی‌استیک A3000 هم فقط برای پیچ‌بند و مدولاسیون نیست؛ یاماها می‌گوید می‌توانید پارامترهایی مثل فیلتر یا قطع و وصل ترک‌های استایل را به آن اختصاص دهید.

PSR-A2000: مدل قبلی

PSR-A2000 هم ۶۱ کلاویه و جوی‌استیک دارد اما نمایشگرش LCD سیاه‌وسفید QVGA است. طبق مشخصات رسمی، ۵۶۵ صدا، ۳۳ کیت درام/افکت و ۴۸۰ صدای XG دارد که ۴۳ صدای اورینتال را شامل می‌شود. تعداد استایل‌ها ۳۵۱ است که ۱۴۶ استایل اورینتال را در بر می‌گیرد. این مدل دکمه‌های اختصاصی Scale Tune Setting و پنج دکمهٔ حافظهٔ Scale Tune به‌علاوهٔ دکمهٔ Reset دارد؛ ویژگی‌ای که برای جابه‌جایی سریع بین تنظیمات گام در اجرای زنده محبوب است.

جدول مقایسه A2000، A3000 و A5000

داده‌های این جدول از صفحات مشخصات رسمی یاماها گرفته شده است. خانه‌های خالی یعنی آن مورد را در این مقایسه بررسی نکرده‌ایم.

PSR-A5000: جانشین با تمرکز بیشتر بر موسیقی خاورمیانه

یاماها در صفحهٔ PSR-A5000 از ۲۱۰ استایل جدید خاورمیانه‌ای صحبت می‌کند و ۲۶۰ استایل منطقه‌ای را در دسته‌هایی مثل خلیجی، شامی، مصری، مغربی، فارسی (۴۳ استایل) و ترکی طبقه‌بندی کرده است. همچنین پورتامنتوی حساس به سرعت ضربه، کیت‌های درام ۱۲۸ کلاویه با صدای رهاسازی کلاویه، و امکان تعریف میزان (Time Signature) متفاوت برای هر بخش استایل از امکانات جدید آن است. برای نوازندهٔ موسیقی ایرانی، وجود ۴۳ استایل فارسی آماده نکتهٔ قابل توجهی است. یاماها PSR-A5000 را در فروشگاه می‌توانید ببینید.

تنظیم ربع‌پرده در سری PSR-A

یکی از دلایل محبوبیت سری A بین نوازندگان ایرانی، دسترسی آسان به Scale Tune است. با این ابزار می‌توانید نت‌های مشخصی را به اندازهٔ دلخواه پایین یا بالا ببرید تا گام‌هایی مثل شور یا سه‌گاه را اجرا کنید و تنظیمات را در حافظه ذخیره کنید. در A2000 این کار با دکمه‌های اختصاصی Scale Tune Setting و حافظه‌های پنج‌گانه انجام می‌شود و در A3000 هم دکمه‌های Scale Tuning و Scale Setting و حافظهٔ Scale Tune وجود دارد. آموزش گام‌به‌گام تنظیم کرن و سری را در راهنمای ربع‌پرده در کیبورد نوشته‌ایم.

ریتم‌های ایرانی و شخصی‌سازی

علاوه بر استایل‌های آماده، در A3000 ابزار Style Creator و قابلیت Drum Setup به شما اجازه می‌دهد کیت درام هر استایل را ویرایش کنید یا حتی از کیت‌های ساخته‌شده با Expansion Manager استفاده کنید. این یعنی می‌توانید ریتم‌های شش‌وهشت یا بندری را با صدای سازهای کوبه‌ای دلخواه بسازید. برای ایده‌های عملی، راهنمای ریتم ایرانی برای ارگ را بخوانید.

برای چه کسی مناسب است؟

اگر بین سری اورینتال و ارنجرهای جهانی یاماها مردد هستید، مقایسهٔ PSR-SX720 و SX920 و راهنمای کیبوردهای PSR یاماها را ببینید.

گزینه‌های دیگر در دستهٔ اورینتال

کرگ هم ارنجرهای اورینتال دارد؛ مثلاً Korg PA5X Oriental. انتخاب بین یاماها و کرگ بیشتر به سلیقهٔ صدا، رابط کاربری و عادت شما بستگی دارد. توصیه می‌کنیم هر دو را با ریتم‌ها و صداهایی که بیشتر استفاده می‌کنید امتحان کنید. همهٔ مدل‌ها را در دستهٔ کیبورد ارنجر ببینید.

لوازم جانبی پیشنهادی

برای استفادهٔ کامل از سری A به چند وسیلهٔ جانبی نیاز دارید: یک پدال سوستین (A3000 دو ورودی پدال دارد که یکی برای Sustain و دیگری برای Articulation در نظر گرفته شده)، پایهٔ محکم، کیف حمل و یک فلش USB برای ذخیرهٔ رجیستریشن‌ها، تنظیمات گام و فایل‌های صوتی. برای اجرا در سالن، خروجی Line Out را به میکسر وصل کنید.

نکات تست پیش از خرید

1. صداهای عود، نی و قانون را با جوی‌استیک و بدون آن بنوازید و طبیعی بودن ویبراتو را بسنجید.
2. یک گام با ربع‌پرده تنظیم و ذخیره کنید و ببینید فراخوانی آن در اجرا چقدر سریع است.
3. چند استایل شش‌وهشت و بندری را با تمپوهای مختلف امتحان کنید و فیل‌ها را بشنوید.
4. کیفیت بلندگوها را در صدای متوسط و بلند مقایسه کنید.
5. اگر ساز دست‌دوم است، کلاویه‌ها، جوی‌استیک و درگاه‌های USB را دقیق بررسی کنید.

جمع‌بندی

یاماها A3000 با ۱۷۱ صدای اورینتال، ۱۹۴ استایل اورینتال، نمایشگر رنگی و امکان افزودن صدا، پیشرفت بزرگی نسبت به A2000 بود؛ و A5000 این مسیر را با محتوای خاورمیانه‌ای گسترده‌تر و استایل‌های فارسی ادامه داده است. با توجه به اینکه A3000 و A2000 در سایت یاماها توقف تولید اعلام شده‌اند، انتخاب بین آن‌ها و A5000 به نیاز، بودجه و اهمیت محتوای جدید برای شما بستگی دارد. برای تست حضوری و مشاوره، با کارشناسان Andalos Music به شمارهٔ ۸۸۰۸۸۳۵۹ تماس بگیرید. یاماها PSR-A3000 و یاماها PSR-A2000 را هم در فروشگاه ببینید.

سؤالات متداول

تفاوت اصلی یاماها A3000 و A2000 چیست؟

طبق مشخصات رسمی، A3000 نمایشگر رنگی ۷ اینچی، ۹۹۷ صدا (۱۷۱ اورینتال)، ۴۰۰ استایل (۱۹۴ اورینتال) و صداهای Super Articulation دارد، در حالی که A2000 نمایشگر سیاه‌وسفید، ۵۶۵ صدا (۴۳ اورینتال) و ۳۵۱ استایل (۱۴۶ اورینتال) دارد.

آیا یاماها A3000 هنوز تولید می‌شود؟

در وب‌سایت‌های منطقه‌ای یاماها، PSR-A3000 با برچسب توقف تولید مشخص شده و PSR-A5000 مدل جدیدتر این خانواده است.

آیا می‌توان روی A3000 ربع‌پرده تنظیم کرد؟

بله؛ A3000 دکمه‌های Scale Tuning و Scale Setting، ۹ نوع گام پیش‌فرض و حافظهٔ Scale Tune دارد که تنظیم و ذخیرهٔ کرن و سری را ممکن می‌کند.

آیا A5000 ریتم فارسی دارد؟

بله؛ طبق صفحهٔ رسمی یاماها، PSR-A5000 در میان ۲۶۰ استایل خاورمیانه‌ای خود ۴۳ استایل فارسی دارد.

آیا می‌توان صدای جدید به A3000 اضافه کرد؟

بله؛ A3000 حافظهٔ توسعه حدود ۵۱۲ مگابایتی دارد و با نرم‌افزار Yamaha Expansion Manager می‌توانید پک‌های صدا نصب کنید یا از نمونه‌های خودتان صدا بسازید.