خرید میدی کنترلر: راهنمای انتخاب میدی کیبورد برای آهنگسازی خانگی

میدی کنترلر خودش صدایی تولید نمی‌کند؛ کارش این است که نت‌ها، شدت ضربه و حرکت نوب‌ها و پدها را به نرم‌افزار آهنگسازی (DAW) یا ساز مجازی روی کامپیوتر بفرستد. برای همین خرید میدی کنترلر بیشتر از آنکه به «صدا» مربوط باشد، به این برمی‌گردد که شما چطور کار می‌کنید: پیانو می‌زنید، بیت می‌سازید، ملودی ضبط می‌کنید یا پارامترهای سینت را با دست تغییر می‌دهید. در این راهنما معیارهای انتخاب را به ترتیب اهمیت مرور می‌کنیم و چند کنترلر شاخص را با مشخصات رسمی سازنده‌هایشان کنار هم می‌گذاریم.

میدی کنترلر دقیقاً چه کاری می‌کند؟

یک استودیوی خانگی ساده معمولاً چهار جزء دارد: کامپیوتر با نرم‌افزار آهنگسازی، کارت صدا (اینترفیس صوتی)، هدفون یا اسپیکر مانیتور، و یک میدی کنترلر. کنترلر از طریق USB به کامپیوتر وصل می‌شود و در بیشتر مدل‌ها برق خود را هم از همان USB می‌گیرد. صدایی که می‌شنوید از پلاگین‌ها و سازهای مجازی داخل نرم‌افزار می‌آید؛ پس یک کنترلر ساده می‌تواند صدای پیانوی کنسرتی، ارکستر یا سینت بدهد، به شرطی که نرم‌افزار خوبی پشتش باشد.

اگر می‌خواهید سازی داشته باشید که بدون کامپیوتر هم صدا بدهد، دنبال سینتی‌سایزر یا پیانو دیجیتال باشید؛ تفاوت‌ها را در سینتی سایزر چیست؟ و اتصال پیانو دیجیتال به کامپیوتر توضیح داده‌ایم. خیلی از پیانوهای دیجیتال هم از طریق USB نقش میدی کنترلر را بازی می‌کنند.

مهم‌ترین تصمیم: چند کلاویه؟

قاعدهٔ ساده: اگر پیانو بلد نیستید و بیشتر بیت و لوپ می‌سازید، ۲۵ کلاویه با پد کافی است. اگر با دو دست می‌نوازید، از ۴۹ کمتر نروید. و اگر پیانیست هستید یا می‌خواهید پیانوی مجازی را جدی بنوازید، ۸۸ کلاویهٔ وزن‌دار تنها انتخاب درست است.

نوع کلاویه: سینتی، نیمه‌وزن‌دار یا چکشی

• کلاویهٔ سینتی (سبک): فنری و سریع؛ برای ضبط ملودی، بیس و پدهای سینت عالی است. بیشتر کنترلرهای کوچک این نوع را دارند.
• کلاویهٔ کوچک (مینی): باریک‌تر از کلاویهٔ استاندارد؛ قابل‌حمل است ولی برای تمرین تکنیک مناسب نیست.
• کلاویهٔ چکشی وزن‌دار: حس پیانوی آکوستیک را شبیه‌سازی می‌کند و برای نواختن دینامیک پیانوی مجازی ضروری است. Roland A-88MKII از اکشن PHA-4 Standard و Kawai VPC1 از اکشن چوبی RM3 Grand II استفاده می‌کنند.

حساسیت به سرعت (Velocity) تقریباً در همهٔ کنترلرهای امروزی هست؛ یعنی هرچه محکم‌تر بزنید، صدا بلندتر و روشن‌تر می‌شود. برای فهم بهتر تفاوت اکشن‌ها، مقایسهٔ اکشن پیانو دیجیتال را بخوانید.

پد، نوب، فیدر و جوی‌استیک: کنترل‌هایی که سرعت کار را بالا می‌برند

کلاویه فقط نیمی از ماجراست. اگر بیت می‌سازید، پدهای حساس به ضربه برای زدن درام و اجرای سمپل‌ها بسیار راحت‌تر از کلاویه‌اند. نوب‌ها و فیدرها برای تغییر فیلتر، حجم و افکت در حین ضبط به کار می‌آیند و کار با موس را کم می‌کنند. پیچ‌بند و مدولیشن (چرخ، اهرم یا جوی‌استیک) برای اجرای حالت‌دار سینت، گیتار و زهی‌های مجازی لازم‌اند. ورودی پدال سوستین هم برای هر کسی که پیانو می‌زند ضروری است.

معرفی کنترلرهای شاخص بر اساس کاربرد

برای شروع و میز کوچک: Akai MPK Mini

میدی کیبورد Akai MPK Mini شاید شناخته‌شده‌ترین کنترلر کوچک دنیا باشد. طبق مشخصات رسمی آکای برای نسل MK3، این مدل ۲۵ کلاویهٔ کوچک حساس به ضربه، ۸ پد MPC با نور پس‌زمینه و حساس به ضربه و فشار در دو بانک، ۸ نوب بی‌انتهای ۳۶۰ درجه و یک جوی‌استیک چهارجهته برای پیچ و مدولیشن دارد، برقش را از USB می‌گیرد و ورودی پدال سوستین هم دارد. با وزن حدود ۷۵۰ گرم، داخل کوله‌پشتی جا می‌شود. برای بیت‌سازی، ضبط ایده‌های ملودیک و کار با لپ‌تاپ، بهترین نقطهٔ شروع است.

برای آکورد و ملودی با دو دست: Roland A-49

میدی کیبورد Roland A-49 به گفتهٔ رولند ۴۹ کلاویهٔ اندازهٔ کامل و حساس به ضربه دارد، با دو نوب و دو سوئیچ قابل‌تخصیص، کنترلر D-BEAM (تغییر پارامتر با حرکت دست بالای حسگر نوری)، اهرم پیچ‌بند و مدولیشن، و ورودی پدال‌های HOLD و EXPRESSION. برق را از USB می‌گیرد و با کیت اتصال دوربین اپل به آیپد هم وصل می‌شود. اگر پیانو یا کیبورد بلدید و می‌خواهید تنظیم و آهنگسازی کنید، A-49 تعادل خوبی بین اندازه و نوازندگی دارد.

برای پیانیست‌ها: Roland A-88MKII

میدی کیبورد Roland A-88MKII یک کنترلر ۸۸ کلاویه با اکشن PHA-4 Standard (با اسکیپمنت و رویهٔ Ivory Feel) است. مطابق صفحهٔ رسمی رولند، ۸ پد و ۸ نوب با نور RGB، سه ناحیه (Zone) برای تقسیم کیبورد، آرپژیاتور و حافظهٔ آکورد، سه ورودی پدال، درگاه USB-C با برق از همان USB و MIDI IN/OUT پنج‌پین دارد و با به‌روزرسانی نرم‌افزاری از MIDI 2.0 پشتیبانی می‌کند. برای کسی که پیانوی مجازی و ارکستر را با تکنیک پیانویی ضبط می‌کند، یکی از کامل‌ترین گزینه‌هاست.

حس پیانوی واقعی: Kawai VPC1

کنترلر پیانو مجازی Kawai VPC1 فقط یک کار می‌کند و آن را بسیار خوب انجام می‌دهد: نواختن پیانوی مجازی. طبق صفحهٔ رسمی کاوایی، این کنترلر اکشن چوبی RM3 Grand II، رویهٔ Ivory Touch و حسگر سه‌گانه دارد، برای پدال سه‌تایی F-30 (با نیم‌پدال) ساخته شده و منحنی‌های حساسیت آن با نرم‌افزار VPC Editor قابل تنظیم است. نه نوب دارد، نه پد؛ مخاطبش پیانیستی است که با کتابخانه‌های پیانوی نرم‌افزاری کار می‌کند.

بیت‌سازی با پد: Maschine Mikro MK3 و iRig Pads

اگر کار شما بیشتر ساختن ریتم و چیدن سمپل است، کنترلر پددار بهتر از کیبورد جواب می‌دهد. کنترلر Native Instruments Maschine Mikro MK3 طبق نیتیو اینسترومنتس ۱۶ پد بزرگ حساس به ضربه، نوار لمسی Smart Strip، صفحهٔ کوچک و انکودر دارد، برقش را از USB می‌گیرد و با نرم‌افزار Maschine هم مستقل و هم داخل DAW کار می‌کند؛ کارت صدا ندارد و به کامپیوتر نیاز دارد. نسخهٔ بزرگ‌تر، Maschine MK3، دو نمایشگر رنگی و کارت صدای داخلی دارد. برای کار با گوشی و تبلت هم میدی کنترلر iRig Pads با ۱۶ پد حساس به ضربه و سازگاری کامل با استاندارد MIDI گزینهٔ جمع‌وجوری است.

نواختن بیانگر: ROLI Seaboard RISE 25

میدی کیبورد ROLI Seaboard RISE 25 به‌جای کلاویهٔ معمولی، ۲۵ «موج» سیلیکونی پیوسته دارد. طبق مستندات ROLI، هر نت پنج بُعد حرکت را ثبت می‌کند: ضربه، فشار، سُر خوردن افقی (برای پیچ)، حرکت عمودی و برداشتن انگشت. با پروتکل MPE هر نت جداگانه مدوله می‌شود و ویبراتوی واقعی روی تک‌نت‌ها ممکن است. برای سینت و صداهای زهی و بادی بسیار بیانگر است، اما به نرم‌افزار سازگار با MPE نیاز دارد و برای مبتدی انتخاب اول نیست.

جدول مقایسهٔ سریع

اتصال، نرم‌افزار و تجهیزات کنار کنترلر

• USB و برق: همهٔ مدل‌های بالا از USB برق می‌گیرند؛ برای گوشی و تبلت معمولاً به مبدل یا کیت اتصال نیاز دارید.
• MIDI پنج‌پین: اگر می‌خواهید سینتی‌سایزر یا ماژول سخت‌افزاری را بدون کامپیوتر کنترل کنید، دنبال مدلی با MIDI OUT باشید (مثل A-88MKII و VPC1).
• نرم‌افزار همراه: بسیاری از کنترلرها با نسخهٔ سبک یک DAW عرضه می‌شوند؛ برای نمونه رولند همراه A-49 کارت سریال Ableton Live Lite را فهرست کرده است.
• کارت صدا و مانیتورینگ: کنترلر جای کارت صدا را نمی‌گیرد. برای ضبط صدا و شنیدن بدون تأخیر، یک اینترفیس صوتی و هدفون یا مانیتور استودیویی لازم دارید؛ برای ضبط وکال هم راهنمای میکروفون کاندنسر یا داینامیک را ببینید.

همهٔ مدل‌های موجود را در دستهٔ میدی کیبورد و کنترلر و سایر تجهیزات را در تجهیزات استودیویی ببینید.

چک‌لیست خرید میدی کنترلر

1. اول مشخص کنید بیشتر کلاویه می‌زنید یا پد؛ این تعیین می‌کند کیبورد بخرید یا کنترلر پددار.
2. تعداد کلاویه را با مهارت پیانوی‌تان و جای میز هماهنگ کنید.
3. اگر پیانیست هستید، کلاویهٔ چکشی وزن‌دار را حضوری امتحان کنید.
4. مطمئن شوید ورودی پدال سوستین دارد.
5. سازگاری با سیستم‌عامل و DAW خود را بررسی کنید.
6. اگر سخت‌افزار دیگری دارید، به خروجی MIDI پنج‌پین فکر کنید.

اگر بین میدی کنترلر و پیانو دیجیتال مردد هستید، تفاوت کیبورد و پیانو دیجیتال و قیمت پیانو دیجیتال در هر بازه کمک‌تان می‌کند. برای مشاوره دربارهٔ چیدمان استودیوی خانگی، کارشناسان Andalos Music با شمارهٔ ۸۸۰۸۸۳۵۹ در خدمت شما هستند.

سؤالات متداول

میدی کنترلر بدون کامپیوتر صدا می‌دهد؟

نه. کنترلرهایی مثل MPK Mini، A-49 و VPC1 فقط پیام MIDI می‌فرستند و صدا را نرم‌افزار یا سازی که به آن وصل‌اند تولید می‌کند. اگر صدای داخلی می‌خواهید، سراغ سینتی‌سایزر یا پیانو دیجیتال بروید.

برای شروع آهنگسازی خانگی چند کلاویه کافی است؟

برای بیت‌سازی و ضبط ملودی، ۲۵ کلاویه کافی است. اگر آکورد و ملودی را هم‌زمان با دو دست می‌نوازید، ۴۹ کلاویه حداقل مناسب است.

با میدی کنترلر می‌شود پیانو یاد گرفت؟

فقط با مدل‌های ۸۸ کلاویهٔ وزن‌دار مثل Roland A-88MKII یا Kawai VPC1، آن هم همراه یک نرم‌افزار پیانوی خوب و هدفون. کنترلرهای کوچک با کلاویهٔ سبک برای تمرین تکنیک پیانو مناسب نیستند.

کنترلر پددار بهتر است یا کیبوردی؟

به سبک کارتان بستگی دارد. برای ریتم، سمپل و هیپ‌هاپ، پد سریع‌تر و طبیعی‌تر است؛ برای ملودی، هارمونی و تنظیم، کلاویه. MPK Mini هر دو را در اندازهٔ کوچک دارد.

میدی کنترلر به گوشی یا آیپد وصل می‌شود؟

بسیاری از کنترلرهای USB با مبدل مناسب به آیپد وصل می‌شوند؛ رولند برای A-49 اتصال از طریق Camera Connection Kit اپل را ذکر کرده است. iRig Pads هم برای کار با iOS طراحی شده است.